Matematik Kafe Eğitim İmecesi-Tel: 0532 700 10 04

  • Anasayfa
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/groups/annebabaokulu
  • https://api.whatsapp.com/send?phone=+905327001004
  • https://www.instagram.com/matematikkafe
TRANSLATE
ÜYELİK GİRİŞİ
MATEMATİK DÜNYASI
EĞLENCELİ MATEMATİK
OKUL BAŞARISI
SİTE HARİTASI
ZİYARET BİLGİLERİ
Aktif Ziyaretçi10
Bugün Toplam228
Toplam Ziyaret1213906

Hayyam ve Matematik

11/03/2021

hem sair hem matematikci

matematikkafe.com/ İlginç Matematikçiler

Binom açılımını ilk kullanan bilim adamı ve matematiğe x kavramını kazandıran insan...

O herkesten farklı olarak yaptığı çalışmaların çoğunu kaleme almadı, İsmini çokça duyduğumuz teoremlerin isimsiz kahramanıdır o.

Elde bulunan ender kayıtlara dayanılarak Ömer Hayyam'ın çalışmaları şöyle sıralanabilir:

Yazdığı bilimsel içerikli kitaplar arasında,

Cebir ve Geometri Üzerine,
Fiziksel Bilimler Alanında Bir Özet,
Varlıkla İlgili Bilgi Özeti,
Oluş ve Görüşler,
Bilgelikler Ölçüsü,
Akıllar Bahçesi yer alır.

En büyük eseri Cebir Risalesi'dir. On bölümden oluşan bu kitabın dört bölümünde kübik denklemleri incelemiş ve bu denklemleri sınıflandırmıştır. Matematik tarihinde ilk kez bu sınıflandırmayı yapan kişidir. O cebiri, “sayısal ve geometrik bilinmeyenlerin belirlenmesini amaçlayan bilim” olarak tanımlardı.

Hayyam 13 farklı 3. dereceden denklem tanımlamıştır. 
Denklemleri çoğunlukla geometrik metod kullanarak çözmüştür ve bu çözümler konikler üzerine dayandırılmıştır. Bu kitabında iki koniğin arakesitini kullanarak 3. dereceden her denklem tipi için köklerin bir geometrik çizimi bulunduğunu belirtir ve bu köklerin varlık koşullarını tartışır.

Binom teoerimini ve açılımındaki katsayıları bulan ilk kişi olduğu düşünülmektedir. (Pascal üçgeni diye bildiğimiz şey aslında bir Hayyam üçgenidir.)

Bir kitabında da Öklit'in aksiyomlarıyla ilgili çalışmaları toplayan Hayyam, Öklit'in paralellik aksiyomunu başka bir önerme kümesiyle değiştirdi. Bunun sonucunda bugün öklit-dışı geometride kullanılan “geniş, dar ve dik açı hipotezleri” ile ilgili biçimlere ulaştı. Yani öklit dışı geometrinin temellerini atan Hayyam olmuştur.


Öklit'in yapıtı üzerine yorumlarında, irrasyonel sayıların da tıpkı rasyonel sayılar gibi kullanılabileceğini kanıtlaması matematik tarihinde bir dönüm noktası oluşturdu.


Eskilerde yaşamış birçok ünlünün aksine Ömer Hayyam'ın doğum tarihi günü gününe bilinmektedir. Çünkü, Ömer Hayyam takvim konusunda da uzmandı ve kendi doğum tarihini araştırıp saati saatine bulmuştu. Günümüzde kullanılan Miladi ve Hicri takvimlerinden daha kullanışlı olan Celali Takvimini kendisi hazırlamıştır.

Ömer Hayyam'ın matematik ile ilgili bazı şiirleri


Bir çember çizilse
merkezinde ben,
kenarında sen.
Sen döndükçe beni;
ben döndükçe seni görsem..
Öyle bir an gelse ki;
yarıçap sıfır olsa.
(Hayyam)


Sevgili, seninle ben pergel gibiyiz:
İki başımız var, bir tek bedenimiz.
Ne kadar dönersem döneyim çevrende:
Er geç baş başa verecek değil miyiz?
(Hayyam)

Hazırlayan: matematikkafe.com

2024 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın